Nói vậy thôi, nhưng nếu cái đẹp ấy có được một “chứng chỉ” thì vẫn tuyệt vời hơn. Sẽ có nhiều người biết đến Hạ Long hơn. Và từ đó, Vịnh Hạ Long sẽ có cơ hội nhiều hơn để tiếp tục được khám phá thêm những nét đẹp tiềm ẩn của nó; một vẻ đẹp “thiên biến vạn hoá” vốn đã “hút hồn” tôi từ mấy chục năm, kể từ ngày đầu tiên cầm máy ảnh đến nay...
- ông có nhớ bức ảnh đầu tiên ông chụp Vịnh Hạ Long là khi nào không?
- Nhớ chứ, đó là bức ảnh tôi chụp một hòn đảo (thực ra là ở Vịnh Bái Tử Long chứ không phải ở Vịnh Hạ Long) mà sau này tôi mới biết nó có tên gọi là Hòn Ngói. Hồi ấy, cách đây đã hơn bốn mươi năm rồi, khi ấy tôi đang là phóng viên Báo Vùng Mỏ. Trong một chuyến công tác ra Vân Đồn, trên đường đi, tôi thấy Hòn Ngói hiện ra trước mắt với một hình dáng quá đẹp nên đã bấm máy lia lịa... Cứ tưởng ảnh sẽ đẹp lắm, ai dè khi in ra, trông nó chẳng khác gì một hòn đảo bình thường khác. Tôi nhớ mãi bức ảnh này, bởi từ sau lần đó, tôi nghiệm ra một điều (mà càng về sau càng thấm thía), rằng: Vịnh Hạ Long đẹp thật nhưng cũng rất “khó tính”, muốn thể hiện được vẻ đẹp của nó qua ảnh, cần phải khám phá nó thì mới hiểu nó...
- ý ông là thế nào?
- Anh biết đấy, Hạ Long đẹp không phải chỉ bởi có những hang động, những đảo đá muôn hình vạn trạng mà còn bởi cả mây, trời, sóng, nước... Nghĩa là sắc màu Hạ Long mỗi lúc một khác, nó thay đổi liên tục. Và người cầm máy muốn chớp được những bức ảnh đẹp về Hạ Long trước hết phải đi nhiều, chụp nhiều. Nhưng như thế chưa đủ, còn phải thông thạo, biết chọn được những góc độ thuận tiện để mai phục... Có khi để đợi một đám mây trắng bay ngang qua qua hòn đảo nào đó mà mình muốn chụp, mất hàng tiếng, vài ba tiếng đồng hồ là chuyện thường. Lại nữa, núi, biển, sóng nước v.v. của Vịnh Hạ Long đều màu xanh, màu lạnh; vì thế, nếu cho bức ảnh sinh động, cần có cái gì đó có sắc màu nóng, như con thuyền với cánh buồm đỏ chẳng hạn, thì mới đẹp. Mà đâu phải lúc nào cũng có con thuyền trôi lững lờ đúng vị trí mình muốn... Đó là tôi chưa nói đến việc đứng trên một con thuyền luôn tròng trành để chụp ảnh không phải dễ. Anh nhìn bức ảnh Hòn Gà Chọi tôi chụp treo ở kia; để có cảnh sóng nước nhấp nhô ấy, tôi phải tốn không biết bao nhiêu phim, thuê thuyền ra đó bao nhiêu lần, mới chụp được một kiểu ưng ý này. Nói tóm lại, phải thông thuộc, phải hiểu từng ngõ, ngách của Vịnh Hạ Long thì mới chụp ảnh Hạ Long đẹp được. Với hàng ngàn đảo đá nằm rải rác trên biển, điều này không dễ. Nhưng kinh nghiệm của tôi là từ những tên gọi dân dã mà dân gian đặt cho mỗi hòn đảo, mỗi lạch nước v.v. để khám phá nét đẹp của chúng. Chính từ những tên gọi dân dã ấy mà tôi nắm bắt được “cái hồn” của mỗi hang động Hạ Long...
- Với niềm đam mê như vậy, đến nay bộ sưu tập ảnh Vịnh Hạ Long của ông chắc là nhiều lắm?
- Nếu nói là số ảnh tôi đã chụp thì không thể nhớ hết được! Nhưng nhìn chung, phần lớn số ảnh tôi ưng ý thì tôi đều cất giữ, bảo quản; có ảnh chụp từ cách đây ba bốn chục năm, bằng phim đen trắng. Một số trong đó tôi đã in thành tập, trong cuốn sách ảnh Vịnh Hạ Long (đây là cuốn sách tập hợp hơn 140 bức ảnh về Vịnh Hạ Long của tác giả Đỗ Kha chụp từ năm 1976-2000. Với cuốn sách ảnh này, nghệ sĩ nhiếp ảnh Đỗ Kha đã được tặng Giải thưởng công trình nhiếp ảnh xuất sắc nhất toàn quốc năm 2000-TL) và cuốn Hạ Long và Bái Tử Long, tập hợp khoảng hơn một trăm bức, có kèm lời thuyết minh bằng 6 thứ tiếng Việt, Anh, Pháp, Trung, Hàn và Nhật. Ngoài ra, tôi cũng đã giới thiệu kha khá ảnh trong các tập gấp, những cuốn sách ảnh chung với nhiều tác giả khác nữa...- Trước đây từng có chuyện ông “đi kiện” vì người ta “đạo ảnh” Vịnh Hạ Long của ông. Nay tình trạng ấy có còn không?- Vẫn chưa hết đâu! Nhưng nói mãi mà chẳng thay đổi được, tôi cũng hết kiên trì rồi. Nhiều lúc tôi nghĩ, nếu cứ tình trạng “đạo ảnh” như thế này tiếp diễn mãi, liệu có còn mấy nhà nhiếp ảnh muốn bỏ công để khám phá những nét đẹp vốn rất đa dạng của Vịnh Hạ Long nữa đây. Mà nếu vậy, trong mắt du khách, Hạ Long sẽ chỉ còn là những bức ảnh đơn điệu, chẳng còn những vẻ đẹp bí ẩn như nó vốn có nữa...- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này! Trung Luận (Thực hiện
Bài viết mới:
- 02/06/2009 04:37 - Lời cảm ơn của NSNA Đỗ Kha
- 02/06/2009 04:51 - Triển lãm ảnh "Hạ Long - Thuyền và Biển"
Bài viết đã đưa:
- 22/09/2008 09:20 - Đỗ Kha và Vịnh Hạ Long
- 22/09/2008 09:20 - Mãi là người tìm kiếm vẻ đẹp Vịnh Hạ Long
- 22/09/2008 09:02 - Bước tiến mới của nhiếp ảnh nghệ thuật Quảng Ninh
- 22/09/2008 09:30 - Sách ảnh nghệ thuật về Vịnh Hạ Long - Tập ảnh đậm chất thơ
- 22/09/2008 09:15 - Đỗ Kha – người có những bức ảnh đẹp về vịnh Hạ Long
